۴۱ درصد بنزین کشور با کارت جایگاه سوخت‌گیری در شهریور انجام شد
ویس کرمی گفت: در ۱۶ روز نخست شهریور ۱۴۰۵، به‌طور میانگین روزانه ۱۴۴ میلیون لیتر بنزین در کشور مصرف شد که ۵۹ درصد آن با کارت سوخت شخصی و ۴۱ درصد با کارت جایگاه سوخت‌گیری شده است
به گزارش انرژی نویس؛ کرامت ویس کرمی مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران در نشست خبری امروز با اشاره به جزئیات طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری با کارت جایگاه، گفت: در ۱۶ روز نخست شهریور ۱۴۰۵، به‌طور میانگین روزانه ۱۴۴ میلیون لیتر بنزین در کشور مصرف شد که ۵۹ درصد آن با کارت سوخت شخصی و ۴۱ درصد با کارت جایگاه سوخت‌گیری شده است.
وی با اشاره به ضرورت افزایش استفاده از کارت سوخت شخصی و کاهش استفاده از کارت جایگاه اظهار کرد: بر اساس قوانین بودجه سنواتی، وزارت نفت موظف شده است استفاده از کارت سوخت شخصی را به حداکثر و استفاده از کارت جایگاه را به حداقل برساند.
مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران با بیان اینکه استفاده از کارت شخصی امکان شناسایی دقیق‌تر اطلاعات سوخت‌گیری را فراهم می‌کند، افزود: با استفاده از کارت سوخت شخصی، اطلاعاتی از جمله مشخصات خودرو، میزان سوخت‌گیری و محل مراجعه به جایگاه قابل ردیابی است؛ اما در سوخت‌گیری با کارت جایگاه، اطلاعات هویتی و مشخصات وسیله نقلیه به همان شکل در دسترس نیست و عمدتاً مشخص است که چه میزان سوخت از کدام جایگاه برداشت شده است.
وی ادامه داد: در شرایطی که میزان استفاده از کارت جایگاه بالاست، امکان تحلیل دقیق‌تر الگوی مصرف و شناسایی نحوه توزیع سوخت با محدودیت مواجه می‌شود؛ از این رو، سیاست‌گذار بر افزایش استفاده از کارت‌های سوخت شخصی تأکید دارد.
ویس‌کرمی با اشاره به تجربه‌های گذشته در زمینه محدود کردن استفاده از کارت جایگاه گفت: در سال‌های گذشته اقداماتی برای کاهش استفاده از این کارت‌ها انجام شد، اما حذف ناگهانی امکان سوخت‌گیری با کارت جایگاه می‌توانست برای افرادی که کارت سوخت شخصی خود را به همراه نداشتند، مشکلاتی ایجاد کند و موجب شکل‌گیری صف در جایگاه‌ها شود. به همین دلیل، اجرای طرح‌های مکمل برای مدیریت این روند ضروری بود.
کاهش سهم کارت جایگاه پس از اجرای طرح سه‌نرخی شدن بنزین
مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران با اشاره به مصوبه هیئت وزیران در دوم آذرماه ۱۴۰۴ اظهار کرد: این مصوبه با هدف استفاده حداکثری از کارت سوخت شخصی و جلوگیری از افزایش واردات بنزین تدوین شد و در چارچوب آن، طرح سه‌نرخی شدن بنزین با نرخ‌های ۱۵۰۰، ۳۰۰۰ و ۵۰۰۰ تومان به اجرا درآمد.
وی افزود: پیش از اجرای این طرح، سهم کارت جایگاه از سوخت‌گیری بنزین حدود ۴۲ درصد بود که پس از اجرای مصوبه به حدود ۲۵ درصد کاهش یافت. به گفته وی، این تجربه نشان داد که تغییر سیاست‌های مربوط به کارت سوخت می‌تواند بر الگوی سوخت‌گیری و میزان استفاده از کارت شخصی تأثیر بگذارد.
ویس‌کرمی با تشریح سازوکار تصمیم‌گیری درباره سهمیه و نرخ بنزین گفت: در مصوبه هیئت وزیران، کارگروهی برای تصمیم‌گیری درباره تعیین و تغییر میزان سهمیه لیتری و اعتباری بنزین، نرخ‌های اول و دوم، مدت مجاز ذخیره سهمیه در کارت سوخت شخصی و تعیین نرخ بنزین موضوع این مصوبه پیش‌بینی شده است.
وی ادامه داد: این کارگروه با عضویت نمایندگان سازمان برنامه و بودجه، وزارتخانه‌های نفت، کشور و امور اقتصادی و دارایی، شورای اطلاع‌رسانی دولت و وزارت اطلاعات تشکیل می‌شود و درباره موضوعات مرتبط با سهمیه‌بندی و نرخ بنزین تصمیم‌گیری می‌کند.
مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران تأکید کرد: اقدامات انجام‌شده در زمینه مدیریت مصرف بنزین و اجرای طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری با کارت جایگاه، در چارچوب مصوبات و سیاست‌های ابلاغی انجام می‌شود.
طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری با کارت اضطراری در ۲۵۰ جایگاه تهران اجرا شد
ویس کرمی گفت: این طرح با هدف شناسایی دقیق تراکنش‌های سوخت‌گیری و فراهم کردن امکان رصد میزان سوخت دریافتی هر فرد، به‌صورت آزمایشی در ۲۵۰ جایگاه از مجموع حدود ۳۶۰ جایگاه استان تهران اجرا شده است.
وی با اشاره به مبانی قانونی اجرای این طرح اظهار کرد: اجرای طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری با کارت اضطراری جایگاه، مبتنی بر اسناد بالادستی و مصوبه هیئت وزیران است. بر اساس مصوبه جلسه ۲۷ شهریور ۱۴۰۴ هیئت وزیران، به پیشنهاد سازمان برنامه و بودجه کشور و با همکاری وزارتخانه‌های نفت، کشور و صنعت، معدن و تجارت و همچنین سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان ملی استاندارد، برنامه جامع تخصیص حامل‌های انرژی در شبکه حمل‌ونقل کشور به تصویب رسید.
مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران افزود: این مصوبه با استناد به جزء یک بند «ب» ماده ۴۶ قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت تصویب شده و راهبرد ششم آن به «تخصیص بهینه و هدفمند سهمیه سوخت خودروها و موتورسیکلت‌های شخصی» اختصاص دارد. یکی از محورهای این راهبرد، ایجاد امکان شناسه‌دار کردن هر نوع سوخت‌گیری خودروها و موتورسیکلت‌های شخصی است؛ بنابراین، اجرای طرح فعلی در راستای تکالیف قانونی و مصوبات بالادستی انجام می‌شود.
ضرورت ایجاد سامانه‌ای مستقل از سامانه هوشمند سوخت
وی با بیان اینکه اجرای این طرح به ایجاد زیرساخت‌های جدید سخت‌افزاری و نرم‌افزاری نیاز داشت، تصریح کرد: برای شناسایی فردی که با کارت اضطراری جایگاه سوخت‌گیری می‌کند، محل انجام سوخت‌گیری و میزان بنزین دریافتی، لازم بود سامانه‌ای مستقل از سامانه هوشمند سوخت ایجاد شود.
ویس‌کرمی با اشاره به اینکه سامانه هوشمند سوخت کشور از سال ۱۳۸۶ به بهره‌برداری رسیده است، گفت: با توجه به الزامات امنیتی و دستورالعمل‌های پدافند غیرعامل، سامانه جدید باید به‌صورت مجزا و منفک از سامانه موجود طراحی می‌شد. به همین دلیل، امکان اجرای این فرایند صرفاً با استفاده از بستر فعلی سامانه هوشمند سوخت وجود نداشت.
وی افزود: در همین راستا، زیرساخت نرم‌افزاری و سخت‌افزاری مورد نیاز ایجاد شد و اطلاعات هویتی مالکان خودروها، با همکاری بانک مرکزی، در سامانه جدید اعمال شد تا هنگام مراجعه افراد به جایگاه، امکان احراز هویت و ثبت اطلاعات سوخت‌گیری فراهم باشد.
ثبت سوخت‌گیری‌های پرتکرار و برداشت بیش از ۲ هزار لیتر بنزین
مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران با تشریح نتایج اولیه اجرای طرح در تهران گفت: پیش از اجرای این طرح، امکان شناسایی دقیق فردی که از کارت اضطراری جایگاه استفاده می‌کرد و بررسی تعداد دفعات سوخت‌گیری و میزان بنزین دریافتی او به این شکل فراهم نبود؛ اما اکنون اطلاعات این تراکنش‌ها قابل ثبت و بررسی است.
ویس‌کرمی افزود: در بررسی‌های انجام‌شده در جایگاه‌های مجهز به این سامانه، موردی شناسایی شده است که یک فرد طی دوره اجرای طرح، ۱۰۵ بار سوخت‌گیری کرده و در مجموع بیش از ۲ هزار لیتر بنزین از جایگاه دریافت کرده است.
وی با اشاره به اهمیت این اطلاعات برای سیاست‌گذاری‌های آتی اظهار کرد: ثبت این اطلاعات به سیاست‌گذار امکان می‌دهد الگوی مصرف و دفعات سوخت‌گیری را بررسی کند و در صورت اتخاذ تصمیم و ابلاغ ضوابط لازم از سوی مراجع ذی‌صلاح، سیاست‌های هدفمندتری برای استفاده از کارت اضطراری جایگاه اعمال شود.
وی تأکید کرد: طرح در مرحله فعلی آزمایشی است و هنوز محدودیت جدیدی برای دفعات سوخت‌گیری بر اساس کد ملی اعمال نشده است. هرگونه تصمیم درباره تعداد دفعات یا میزان مجاز سوخت‌گیری باید بر مبنای مصوبات بالادستی و ضوابط قانونی اتخاذ شود.
نحوه سوخت‌گیری با کارت اضطراری در طرح جدید
ویس‌کرمی درباره نحوه اجرای طرح در جایگاه‌ها توضیح داد: در روش جدید، فرد پس از مراجعه به جایگاه، کارت خود را از طریق تجهیزات پیش‌بینی‌شده مورد استفاده قرار می‌دهد و یک رسید حاوی توکن و رمز چهاررقمی برای او صادر می‌شود. سپس فرد با ارائه این اطلاعات به متصدی جایگاه و استفاده از کارت اضطراری، سوخت‌گیری می‌کند.
وی افزود: در این روش، رمز مورد استفاده برای سوخت‌گیری به هویت فرد متصل می‌شود و اطلاعات مربوط به تراکنش در سامانه جدید ثبت خواهد شد. به این ترتیب، امکان بررسی تعداد دفعات مراجعه، میزان سوخت دریافت‌شده و سایر اطلاعات مرتبط با سوخت‌گیری فراهم می‌شود.
مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران با بیان اینکه اجرای طرح در مرحله نخست ممکن است با برخی کندی‌ها همراه باشد، گفت: تجهیزات مورد نیاز به‌تدریج در جایگاه‌های استان تهران نصب شده و فرایند اجرا نیز مرحله‌به‌مرحله پیش رفته است. میانگین زمان انجام این فرایند، بر اساس توضیحات ارائه‌شده، حدود ۳۰ ثانیه تا کمتر از یک دقیقه است؛ هرچند ممکن است در برخی جایگاه‌ها تفاوت‌هایی وجود داشته باشد.
وی همچنین تأکید کرد: اجرای این طرح به نصب تجهیزات، نگهداری، پشتیبانی فنی و حضور نیروهای متخصص نیاز دارد و هزینه‌های مربوط به احراز هویت و پشتیبانی سامانه نیز در همین چارچوب مطرح است. به گفته وی، برای دریافت هزینه مربوط به این خدمات، مجوزهای لازم اخذ شده است.
افزایش امکان رصد استفاده از کارت شخصی سوخت
ویس‌کرمی در ادامه با اشاره به آمار استفاده از کارت شخصی سوخت در استان تهران گفت: میزان استفاده از کارت شخصی سوخت در مهرماه ۱۴۰۴ حدود ۴۹ درصد بوده است. وی توضیح داد که طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری با کارت اضطراری، ضمن فراهم کردن امکان ثبت اطلاعات دقیق‌تر، زمینه لازم برای بررسی الگوی استفاده از کارت‌های شخصی و اضطراری را نیز فراهم می‌کند.
وی با تأکید بر اینکه هدف فعلی، ایجاد زیرساخت و اجرای آزمایشی طرح است، افزود: پس از بررسی نتایج، شناسایی نواقص احتمالی و انجام اصلاحات لازم، امکان توسعه طرح به سایر مناطق کشور فراهم خواهد شد.
مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران از مردم و رسانه‌ها خواست در اجرای این طرح همکاری کنند و با انعکاس دقیق جزئیات، ابهامات احتمالی را مطرح کنند تا در جریان اجرای آزمایشی، مشکلات برطرف شود.
طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری با انتقال سهمیه به کارت بانکی متفاوت است
ویس‌کرمی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر تفاوت دو طرح، گفت: طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری با کارت اضطراری جایگاه، با طرح انتقال سهمیه سوخت از کارت هوشمند سوخت به کارت بانکی صاحبان خودرو متفاوت است و هرکدام مبنای قانونی، سازوکار اجرایی و متولی مشخص خود را دارند.
وی توضیح داد: انتقال سهمیه سوخت از کارت هوشمند سوخت به کارت بانکی، در جزء ۲ بند «ت» تبصره ۳ قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور پیش‌بینی شده بود. بر اساس این حکم، مقرر شد آیین‌نامه اجرایی طرح ظرف چهار ماه، با مسئولیت وزارت امور اقتصادی و دارایی و همکاری دستگاه‌های مرتبط، تدوین شود.
به گفته وی، آیین‌نامه اجرایی این حکم پس از طی مراحل مربوط، در جلسه ۱۶ آذر ۱۴۰۴ هیئت وزیران تصویب و در ۲۵ آذر همان سال ابلاغ شد. این آیین‌نامه، وزارت امور اقتصادی و دارایی را مسئول پیگیری و اجرای سازوکار انتقال سهمیه از کارت سوخت به کارت بانکی کرده است.
وی افزود: بر اساس آیین‌نامه، وزارت امور اقتصادی و دارایی باید زیرساخت یا سوئیچ سهمیه را ایجاد کند و پیش از بهره‌برداری، تأییدیه‌های امنیتی لازم را از مراجع ذی‌صلاح دریافت کند. هرگونه ارتباط این زیرساخت با سامانه هوشمند سوخت نیز تابع الزامات و تأییدیه‌های امنیتی مربوط خواهد بود.
آمادگی برای همکاری در اجرای طرح انتقال سهمیه
مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران با بیان اینکه مسئولیت اصلی ایجاد سوئیچ سهمیه بر عهده وزارت امور اقتصادی و دارایی است، اظهار کرد: شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی آمادگی دارد پس از ایجاد زیرساخت مربوط و دریافت تأییدیه‌های امنیتی لازم، همکاری‌های مورد نیاز را انجام دهد.
وی توضیح داد: در صورت آماده شدن این زیرساخت و فراهم شدن الزامات فنی و امنیتی، اطلاعات سهمیه خودروها می‌تواند مطابق سازوکار مصوب در اختیار سامانه مربوط قرار گیرد تا فرایند انتقال سهمیه به کارت بانکی اجرایی شود.
ویس‌کرمی تأکید کرد: این موضوع از نظر اجرایی مستقل از طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری با کارت اضطراری جایگاه است و نباید این دو طرح با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.
