عبور ظرفیت تجدیدپذیرهای کشور از ۶۱۵۰ مگاوات و هدف‌گذاری ۱۲ هزار مگاواتی تا پایان سال
ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر کشور با شتاب‌گیری توسعه انرژی‌های پاک از مرز ۶۱۵۰ مگاوات گذشت و برنامه‌ریزی برای رساندن این ظرفیت به ۱۲ هزار مگاوات تا پایان سال جاری در دست اجراست؛ روندی که با رشد چشمگیر نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی همراه شده است.
به گزارش انرژی نویس؛ تازه‌ترین آمارهای منتشرشده در مهرماه ۱۴۰۵ نشان می دهد ظرفیت کل نیروگاه های تجدیدپذیر کشور از مرز ۶۱۵۰ مگاوات فراتر رفته است؛ رقمی که در ابتدای فعالیت دولت چهاردهم حدود ۱۲۵۰ مگاوات بود. بر پایه اعلام سخنگوی صنعت برق، بخش عمده ای از این ظرفیت، یعنی حدود ۹۰ درصد آن، متعلق به نیروگاه های خورشیدی است.
یکی از محورهای مهم این رشد، توسعه نیروگاه های خورشیدی مقیاس کوچک و پشت بامی است؛ نیروگاه هایی که روی سقف منازل و سوله های صنعتی نصب می شوند. ظرفیت این بخش از حدود ۱۷۰ مگاوات در ابتدای دولت به حدود ۶۵۰ مگاوات رسیده و هدف گذاری نهایی وزارت نیرو در این حوزه، رسیدن به ظرفیت ۵۰۰۰ مگاوات اعلام شده است.
مدیران وزارت نیرو و سازمان انرژی های تجدیدپذیر و بهره وری انرژی برق (ساتبا) از برنامه ریزی فشرده برای افزایش ظرفیت کل نیروگاه های تجدیدپذیر تا پایان سال جاری به ۱۲ هزار مگاوات خبر داده اند. این برنامه با استفاده از منابع صندوق توسعه ملی، ورود سرمایه گذاران بخش خصوصی و توسعه تابلو برق سبز در بورس انرژی دنبال می شود.
تصویر جهانی نیز مسیر مشابهی را نشان می دهد. بر اساس گزارش های بین المللی، انرژی خورشیدی و ذخیره سازها سهم غالب ظرفیت جدید افزوده شده به شبکه برق جهان را تشکیل می دهند. در آمریکا، خورشیدی و باتری در سه ماه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۹۱ درصد از کل ظرفیت جدید شبکه را به خود اختصاص دادند و در ماه مه، تولید برق خورشیدی این کشور برای نخستین بار در تاریخ از تولید برق زغالی پیشی گرفت.
تحلیلگران یکی از مهم‌ترین روندهای جاری را گرایش سرمایه گذاری به سمت طرح های «تجدیدپذیر همراه با ذخیره ساز» می دانند. با توجه به اینکه تولید بالای خورشیدی در ساعات روزانه، قیمت برق را کاهش می دهد و خطر تحدید تولید را افزایش می دهد، توسعه باتری ها امکان ذخیره انرژی و انتقال آن به ساعات اوج قیمت را فراهم می کند. به همین دلیل، سرمایه گذاری جهانی در این طرح های مشترک به رکورد قابل توجهی رسیده است.
کارشناسان معتقدند تحقق هدف ۱۲ هزار مگاواتی ایران به سه عامل کلیدی وابسته است: تأمین پایدار منابع مالی، توسعه شبکه انتقال برای تخلیه ظرفیت جدید و رفع گلوگاه های مجوزدهی و زیرساختی. در صورت تحقق این هدف، سهم انرژی های پاک در سبد تولید برق کشور به شکل محسوسی افزایش خواهد یافت و فشار ناترازی در ماه های پرمصرف کاهش می یابد.
