بهبود نسبی ورودی سدها در سایه تداوم خشکسالی؛ نیمی از ظرفیت مخازن کشور همچنان خالی است

ورودی آب به سدهای کشور در آستانه فصل پاییز نسبت به سال خشک گذشته حدود ۶۴ درصد افزایش یافته، اما خالی بودن بیش از نیمی از ظرفیت مخازن و تداوم تنش آبی در ۱۴ استان، هشدار کارشناسان درباره شکنندگی این بهبود مقطعی را جدیتر کرده است.
به گزارش انرژی نویس؛ تازهترین آمار شرکت مدیریت منابع آب ایران نشان میدهد که با وجود بهبود نسبی بارشها در مقایسه با سال خشک گذشته، بحران آب کشور همچنان پابرجاست. تا پایان شهریور و ورود به مهرماه، کل حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور حدود ۲۴.۶۴ میلیارد متر مکعب گزارش شده است؛ رقمی که به معنای خالی بودن حدود ۵۳ درصد از ظرفیت کل مخازن است و تنها ۴۷ درصد از حجم سدها پر شده است.
این گزارش ها نشان می دهد که حجم آب موجود نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۳۱ درصد و ورودی آب به سدها حدود ۶۴ درصد افزایش داشته است. با این حال، مسئولان صنعت آب تأکید می کنند که این بهبود نسبی، به دلیل کسری های انباشته چند سال گذشته، به معنای عبور از بحران نیست و برای جبران عقب ماندگی مخازن کافی به شمار نمی رود.
وضعیت در استان ها و کلان شهرها یکسان نیست. بر پایه اعلام سخنگوی صنعت آب، شهرهایی مانند تهران، مشهد و اراک همچنان در فهرست مناطق با تنش آبی جدی قرار دارند و در مجموع حدود ۱۴ استان کشور با چالش تأمین آب روبه رو هستند. در اصفهان نیز ذخیره سد زاینده رود به حدود ۱۷ درصد ظرفیت خود رسیده است.
در میان سدهای تأمین کننده آب کلان شهرها، وضعیت نامتوازنی دیده می شود؛ به طوری که برخی سدها شرایط نسبتاً بهتری دارند و در مقابل، سدهایی مانند لار و ماملو با پرشدگی بسیار پایین دست و پنجه نرم می کنند. در شماری از سدهای کلیدی کشور نیز میزان پرشدگی حتی به زیر ۱۰ تا ۲۰ درصد رسیده است.
در سطح جهانی نیز نگرانی ها درباره منابع آب رو به افزایش است. سازمان جهانی هواشناسی در تازهترین گزارش خود درباره وضعیت منابع آب جهان هشدار داده که ذخایر آب خشکی — شامل آب های زیرزمینی، آب سطحی، رطوبت خاک و برف — از حدود سال ۲۰۱۶ روندی نزولی و پیوسته را تجربه کرده است. بر پایه این گزارش، سال ۲۰۲۵ یکی از خشک ترین سال ها برای جریان رودخانه های جهان در ۳۵ سال گذشته بوده و جریان کمتر از حد نرمال، حدود ۳۶ درصد از حوضه های آبریز دنیا را تحت تأثیر قرار داده است.
کارشناسان هشدار می دهند که تغییرات اقلیمی، چرخه بی نظم سیل و خشکسالی را تشدید کرده و پیش بینی رخدادهای اقلیمی شدید در ماه های پیش رو، فشار بر منابع آب را دوچندان می کند. در چنین شرایطی، رعایت الگوی مصرف، مدیریت برداشت ها و صرفه جویی جدی در بخش شرب و کشاورزی در پاییز و زمستان امسال، یک ضرورت حیاتی برای حفظ پایداری منابع آبی کشور به شمار می رود.
