تهران، کرج، مشهد، اراک و ساوه در صدر تنش آب شرب کشور/ درصد پرشدگی ۲۶ درصد
سخنگوی صنعت آب کشور گفت: درصد پرشدگی سدهای تهران تنها ۲۶ درصد است و ۵۸ شهر کشور دچار تنش آبی است.
به گزارش انرژی نویس؛ عیسی بزرگزاده سخنگوی صنعت آب کشور در نشست خبری گفت: سال آبی از اول مهرماه و از فصل پاییز شروع میشود و تا انتهای تابستان که پایان شهریورماه است ادامه دارد؛ اکنون در ماه آخر سال آبی هستیم و هرچند ممکن است برای بعضی از نقاط یک بارش مختصر دیگری داشته باشیم، اما جمعبندی کنونی حتماً به عنوان آمار پایان سال و کل سال قابل تعمیم خواهد بود، ارتفاع کل بارشهای کشور به حدود ۲۳۸ میلیمتر رسیده است.
او افزود: عدد متوسط بارش در کل کشور باید در حال حاضر حدود ۲۴۱ میلیمتر میبود و اکنون یک مقدار مختصر، یعنی حدود یک درصد عقب هستیم. در ادبیات مهندسی بازه مثبت و منفی ۱۰ درصد همچنان «نرمال» تلقی میشود، چرا که روشهای محاسباتی تا این حد دقیق نیستند و تلورانس مثبت و منفی ۱۰ درصد را نرمال میدانیم؛ بنابراین میتوان گفت از نظر شاخص کل کشور، در شرایط نرمال بارشی قرار داریم.
سخنگوی صنعت آب کشور تصریح کرد: اما همانگونه که بارها خدمت مردم شریف عرض کردیم، آب امری محلی است. پرآبی در یک نقطه در جنوب کشور یا غرب کشور که حتی با سرریز برخی از سدها در آن نواحی مواجه بودیم، به کار کمآبی مناطقی مانند تهران، مشهد، کرج، اراک و ساوه نمیآید؛ زیرا این مناطق نه ارتباط هیدرولیکی طبیعی دارند و نه ارتباط مصنوعی. پرآبی متعلق به همان مناطق است و کمآبی این مناطق نیز باید جداگانه چارهاندیشی و درمان شود. ماهیت مدیریت آب اساساً محلی است و ما باید این واقعیت را بپذیریم که در ادامه بحث ویژهای هم در این خصوص خواهیم داشت.
بزرگزاده ادامه داد: اگر معیار محلی بودن را مبنا قرار دهیم، میبینیم که استانهای قم، تهران، مرکزی، یزد، سیستان و بلوچستان، سمنان، اصفهان، گیلان، قزوین، البرز، مازندران و چهارمحال و بختیاری، ۱۲ استانی هستند که بین ۱۲ تا ۳۷ درصد کاهش بارش داشتهاند. البته برای استان قم، کشور سالها پیش طرح بزرگ انتقال آب از سرشاخههای دز را اجرا کرده است؛ لذا اگرچه قم از نظر بارشی بیشترین مقدار کمبارشی را نسبت به نرمال دارد، اما، چون اتصال هیدرولیکی مصنوعی برای آب شرب ایجاد شده و از سرشاخهها تغذیه میشود، با تنش مواجه نیست.
او با اشاره به وضعیت پایتخت و سایر کانونهای بحرانی گفت: اما تهران وضعیت متفاوتی دارد و وقتی تهران اینگونه است، حتماً کرج هم که با آن در پیوند بوده و منابع آب مشترک دارند و از نظر بارشی هم وضعیت مشابهی دارد، در صدر نقاطی قرار میگیرد که باید مورد توجه باشند. اگر بخواهم نقاط شاخص و گلدرشت را عرض کنم، در خراسان رضوی و مشخصاً شهر مشهد، اگرچه ۱۰ درصد بیشتر از حد نرمال بارش داشتهایم، اما، چون منبع تأمین آب مشهد از سد دوستی است که از کشور همسایه سرچشمه میگیرد و آب لازم را دریافت نکرده، در آنجا همچنان مشکل داریم.
او تأکید کرد: از نظر شدت تنش آبی، نقاطی که در صدر قرار دارند عبارتاند از: مناطق ۲۲گانه شهر و استان تهران، استان البرز، بخشهایی از قزوین که از سد طالقان استفاده میکنند، مشخصاً شهر مشهد در خراسان رضوی، و همچنین اراک و ساوه در استان مرکزی. این مناطق در صدر کانونهای دارای تنش آبی هستند که منظور بنده مشخصاً «تنش آب شرب» است؛ زیرا اگر بخواهیم بخش کشاورزی را لحاظ کنیم، تعداد استانها بسیار بیشتر خواهد بود و مناطق وسیعتری تحت تأثیر قرار میگیرند.
سخنگوی صنعت آب با اشاره به آخرین وضعیت مخازن سدها اظهار داشت: اگر فرض کنیم همه سدهای کشور را در یک کاسه تجمیع کردهایم، تا تاریخ سوم شهریورماه درصد پرشدگی سدهای کشور ۵۳ درصد و حجم موجود آب مخازن حدود ۲۷ میلیارد و ۳۵۰ میلیون مترمکعب است. این رقم در سال گذشته و در همین لحظه (سوم شهریور)، ۲۰ میلیارد و ۴۰۰ میلیون مترمکعب بود؛ یعنی در سرجمع کشوری، حجم مخازن سدها حدود ۷ میلیارد مترمکعب نسبت به سال گذشته رشد داشته و وضعیت بهتر است.
بزرگزاده خاطرنشان کرد: اما همانطور که عرض کردم مخازن سدهای تهران به هیچ وجه اینگونه نیستند؛ در شرایطی که درصد پرشدگی سدهای کل کشور ۵۳ درصد است، همانطور که در این اسلاید ملاحظه میفرمایید درصد پرشدگی سدهای تهران تنها ۲۶ درصد است. ما نمیتوانیم قضاوت و میانگین کشوری را برای تهران تعمیم دهیم و این موضوع و واقعیت باید به درستی برای مردم تهران و کرج اطلاعرسانی شود.
او افزود: در مجموع ۵۸ شهر کشور دچار تنش ایی و ۱۲ استان دچار کم بارشی است.
این مقام مسئول گفت: وضعیت دریاچه ارومیه نسبت به سال گذشته بهطور نسبی بهبود یافته است. حجم آب این دریاچه در دوم شهریورماه به حدود ۲ میلیارد و ۹۸۰ میلیون مترمکعب، نزدیک به ۳ میلیارد مترمکعب، رسیده است این در حالی است که حجم آب دریاچه ارومیه در مدت مشابه سال گذشته تنها حدود ۳۷۰ میلیون مترمکعب بود. بر این اساس، حجم آب دریاچه نسبت به سال قبل حدود ۲ میلیارد و ۶۰۰ میلیون مترمکعب افزایش یافته است.
او بیان کرد: وضعیت آبهای زیرزمینی در بخش بزرگی از کشور به مرحله بحرانی رسیده است. از مجموع ۶۰۹ دشت کشور، ۴۲۷ دشت در زمره دشتهای ممنوعه و ممنوعه بحرانی قرار دارند؛ یعنی برداشت از منابع آب زیرزمینی در آنها از ظرفیت تجدیدپذیری فراتر رفته و ادامه این روند، پایداری سکونت و تولید را تهدید میکند همچنین حدود ۳۵۰ دشت کشور با پدیده فرونشست زمین مواجهاند؛ دشتهایی که بسیاری از آنها در استانهای پرجمعیت و اقتصادی کشور قرار گرفتهاند. استانهای فارس، کرمان، اصفهان، خراسان رضوی، تهران و شماری دیگر از مناطق کشور، از جمله پهنههای درگیر بحران افت سطح آب زیرزمینی و فرونشست هستند؛ در این شرایط، راهی جز کاهش برداشت از سفرههای زیرزمینی، بهویژه در دشتهای بحرانی، وجود ندارد. استمرار برداشت بیش از ظرفیت، علاوه بر تشدید فرونشست، میتواند به تخریب غیرقابل جبران آبخوانها، آسیب به زیرساختها، کاهش کیفیت آب و تهدید امنیت غذایی منجر شود.
