افزایش ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر گامی مهم برای مهار ناترازی برق؛ وعدهها محقق خواهد شد؟
کارشناسان معتقدند، امروز در حوزه تجدیدپذیرها رخ میدهد، تنها یک پروژه فنی نیست؛ بلکه بخشی از راهبرد کلان عبور از بحران ناترازی برق و کاهش آسیبپذیری شبکه در برابر اوج مصرف فصلی است.
به گزارش انرژی نویس؛ در شرایطی که ناترازی برق، محدودیت سوخت نیروگاههای حرارتی و افزایش مصرف در فصلهای گرم و سرد به یکی از مهمترین چالشهای بخش انرژی کشور تبدیل شده، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر بیش از گذشته در کانون توجه سیاستگذاران قرار گرفته است. گزارشهای منتشرشده در ماههای اخیر نشان میدهد که گسترش نیروگاههای خورشیدی و بادی نهتنها یک انتخاب زیستمحیطی، بلکه یک ضرورت راهبردی برای حفظ پایداری شبکه برق کشور است.
در همین راستا محمودپور، سرپرست توسعه نیروگاههای خورشیدی ساتبا، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفت: ظرفیتی که تا انتهای خرداد ۱۴۰۵ به شبکه برق متصل شده، حدود ۵۲۰۰ مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر اعم از بادی، خورشیدی و برقآبی کوچک است که به شبکه برق متصل هستند، تولید انرژی دارند و برق را تزریق میکنند برنامهای که داریم، انشاءالله تا آخر تابستان که تقریباً میتوانیم بگوییم انتهای اوج بار امسال هم حساب میشود، این است که حداقل به ۷ هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر اعم از انواع مختلف انرژیهای تجدیدپذیر برسیم.
محمودپور ادامه داد: از آنجایی که سهم زیادی از این ۵۲۰۰ مگاوات را نیروگاههای خورشیدی تشکیل میدهند، این نیروگاهها بیشتر در زمان اوج بار روز و اوج بار بعدازظهر که دستگاههای سرمایشی معمولاً عامل ایجاد این اوج بار هستند، به ما کمک میکنند. او بیان کرد: بخشی از نیروگاههایی هم که داریم، نیروگاههای بادی هستند که این نیروگاهها بیشتر در اوج بار شب به ما کمک میکنند؛ بنابراین سبد نیروگاههای تجدیدپذیری که در اختیار داریم، در اوج بار ظهر و شب انرژی شبکه برق تزریق میکنند و کمککننده هستند.
اهمیت این توضیح در شرایطی دوچندان میشود که رسانهها در هفتههای اخیر باتوجه به افزایش دما بارها از فاصله میان ظرفیت تولید و مصرف برق نوشتهاند. توسعه خورشیدی و بادی، برخلاف نیروگاههای حرارتی، به سوخت فسیلی وابسته نیست و همین ویژگی باعث میشود در زمانهایی که شبکه با بیشترین فشار مواجه است، بهویژه در ساعتهای گرم روز و در شبهای پرمصرف، بتواند بخشی از نیاز شبکه را جبران کند. در عین حال، رشد این بخش میتواند مصرف گاز در نیروگاههای حرارتی را کاهش دهد؛ موضوعی که در زمستان و همزمان با محدودیتهای گازی، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
سرپرست توسعه نیروگاههای خورشیدی ساتبا اظهار کرد: با توجه به اتفاقاتی که اخیراً در کشور افتاده و یکسری نیروگاههای حرارتی را از دست دادهایم، شاید تأثیر این انرژیهای تجدیدپذیری که اضافه شده را در عدم خاموشیها به خوبی احساس نکنیم. چراکه ما یک ظرفیت بزرگ را متأسفانه از دست دادیم و ظرفیتی که پارسال داشتیم را امسال نداریم با این حال امید داریم برای اوج بار زمستان که به علت نبود گاز ممکن است شبکه برق با مشکلاتی مواجه شود، با این افزایش ظرفیتهایی که میدهیم، کمک بیشتری به شبکه برق داشته باشیم.
توسعه تجدیدپذیرها، هرچند سریعتر از بسیاری از ظرفیتهای حرارتی قابل احداث است، اما اثر آن در کوتاهمدت همیشه بهصورت مستقیم در کاهش خاموشیها دیده نمیشود، زیرا همزمان بخشی از توان تولیدی موجود نیز ممکن است از مدار خارج شده باشد. با این حال، گزارشهای رسمی و رسانهای نشان میدهد که همین ظرفیت تازهوارد، در مقیاس شبکهای، میتواند نقش تعیینکنندهای در مهار بخشی از ناترازی ایفا کند.
محمودپور در پاسخ به این سؤال که هدفگذاری تا پایان سال به چه شکل است، عنوان کرد: تا پایان سال هدفگذاری برای ۱۲ هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر است که البته باید شرایط کشور مهیا باشد تا بتوانیم این کار را پیش ببریم. او افزود: به نظر من این هدفگذاری مقداری سنگین است، چون امسال با توجه به اخبار هواشناسی که مدام منتشر میشود، سال پربارشی در پیش داریم و در چنین شرایطی، احداث در زمینها با بارندگی همواره با تأخیر مواجه میشود.
گفتنی است، اهمیت تجدیدپذیرها فقط به تأمین برق محدود نمیشود توسعه این نیروگاهها میتواند مصرف آب را کاهش دهد، انتشار آلایندهها و دیاکسیدکربن را کم کند و فشار بر سوختهای فسیلی را کاهش دهد. در شرایطی که بخش عمده برق کشور هنوز از نیروگاههای حرارتی تأمین میشود، هر مگاوات ظرفیت تجدیدپذیر عملاً به معنای کاهش وابستگی به گاز، کاهش مصرف آب و ارتقای تابآوری شبکه در برابر شوکهای انرژی است.
بر همین اساس، آنچه امروز در حوزه تجدیدپذیرها رخ میدهد، تنها یک پروژه فنی نیست؛ بلکه بخشی از راهبرد کلان عبور از بحران ناترازی برق و کاهش آسیبپذیری شبکه در برابر اوج مصرف فصلی است. اگرچه بارشها، محدودیتهای اجرایی و دشواریهای تأمین تجهیزات میتواند بر سرعت پیشرفت این طرحها اثر بگذارد، اما آنچه از شواهد برمیآید این است که آینده امنیت انرژی کشور، بیش از گذشته به توسعه سریع و هوشمندانه نیروگاههای خورشیدی، بادی و سایر منابع پاک گره خورده است.
