"ایران" در قلب ابتکار «یک کمربند یک جاده»/ مروری بر جایگاه ایران در بزرگترین برنامه زیرساختی تاریخ جهان | انرژی نویس

به گزارش انرژی نویس به نقل از پایگاه اطلاع‎رسانی رسانی وزارت نیرو (پاون)، طرح «ابتکار یک کمربند-یک جاده» (one belt and one road initiative) چین که به اختصار BRI نامیده می‌شود، در سپتامبر سال 2013 (1392) توسط «شی جین پینگ» رئیس جمهور چین مطرح شد و از دوبخش کمربند اقتصادی «جاده ابریشم جدید و جاده ابریشم دریایی» تشکیل شده است.
چین با این طرح، اهداف بزرگی را در زمینه رشد اقتصادی، به خصوص امنیت انرژی، گسترش حوزه نفوذ و تأثیرگذاری در مناطق مختلف، دسترسی به بازارهای جهانی و نیز ایجاد راه‌های ارتباطی و حمل ونقل مقرون به صرفه تر دنبال می‌کند.
طرح یاد شده شامل دو مسیر است: یک مسیر از سمت سواحل چین و از طریق دریای چین جنوبی و اقیانوس هند به اروپا و دیگری از سواحل چین به اقیانوس آرام جنوبی هدایت می‌‍شود.
این طرح به‌عنوان یک راهبرد توسعه‌ای مبتنی بر ارتباطات و خطوط ترانزیتی مطرح شد که با هدف ارتقای جایگاه چین در معادلات تجاری و اقتصادی جهان مطرح شده است، از طریق ایجاد یک شبکه‌ ترانزیتی بین‌المللی به مرکزیت این کشور، آن را قادر می‌سازد کالاهای خود را به‌ صورت زمینی از طریق برخی کشورهای آسیای جنوبی، به آسیای مرکزی و قفقاز و از آنجا به اروپا برساند. این امکان همچنین از راه دریایی اقیانوس آرام، دریای سرخ و دریای مدیترانه برای این کشور فراهم می‌شود.
چینی‌ها رویکرد اجرای جاده ابریشم را مشارکت محور و اصطلاحا برد - برد می‌دانند و دلیل آن را ابراز علاقه بسیاری از کشورها برای اجرای این پروژه مطرح می‌کنند.
هم اکنون از عمر ابتکار «یک کمربند یک جاده» که ایران در قلب آن قرار دارد یک دهه می‌گذرد؛ این طرح به عنوان بزرگترین برنامه زیرساختی در تاریخ جهان شناخته می‌شود که چهار قاره را پیوند می‌دهد.
پایگاه خبری گلوبال تایمز چین سال گذشته در گزارشی به مناسبت دهمین سالگرد ابتکار چینی «کمربند - راه» نوشت: این طرح سبب توسعه همکاری برد- برد بین چین و کشورهای حاشیه این کمربند شده و موجبات افزایش رضایت مردم را در این کشورها فراهم آورده است.
این گزارش می‌افزاید: طرح احیای جاده ابریشم می‌تواند به ترویج و رونق اقتصادی کشورهایی در امتداد این  مسیر و همکاری اقتصادی منطقه‌ای، تقویت مبادلات، یادگیری متقابل بین تمدن‌های مختلف و ترویج صلح و توسعه در جهان شود؛ این‌ اقدام بزرگ به نفع مردم سراسر جهان است.
بر اساس بررسی‌های صورت گرفته تا سال 1401 اعلام شد که اندیشکده «شورای روابط خارجی» آمریکا (سی اف آر) تعداد کشورهایی که این پروژه را امضا کرده یا به انجام آن علاقه نشان داده‌اند ۱۴۷ کشور را شامل می‌شود که برابر با دو سوم جمعیت جهان و ۴۰ درصد تولید ناخالص داخلی جهان است.
اما خالی از فایده نیست تا جایگاه ایران را در این طرح مورد بررسی قرار دهیم.
بر اساس نظر کارشناسان مسائل بین المللی، این ابتکار، یک طرح برد - برد است و ایران با پیوستن به آن، موقعیت جغرافیایی خود را به یک موقعیت ژئوپلیتیکی تبدیل خواهد کرد.
ایران به‌عنوان یکی از مهمترین کشورهای مسیر جاده ابریشم جدید، می‌تواند نقش مهمی در تسریع اجرایی شدن آن ایفا کند. ایران از نظر چین، عنصر مرکزی در کمربند اقتصادی جاده ابریشم است و موقعیت استراتژیک جغرافیایی آن، به کشورمان در برنامه چین جایگاه حیاتی بخشیده است، لذا ایران می‌تواند محل عبور دو جاده دریایی و زمینی ابریشم باشد. از سویی وجود زیرساخت‌های حمل‌ونقل، ثبات سیاسی و امنیت حاکم بر کشور، نگرانی‌ها در خصوص تسریع و پایداری تجارت از این راه را مرتفع کرده است.
 
حضور وزیر نیرو در سومین کنفرانس وزرای انرژی یک کمربند و یک جاده
امروز در آستانه برگزاری سومین کنفرانس وزرای انرژی یک کمربند و یک جاده قرار داریم و "عباس علی‌آبادی" وزیر نیرو برای شرکت در این کنفرانس عازم کشور چین شده است.
سومین کنفرانس وزرای انرژی "ابتکار یک کمربند یک راه" قرار است از 23 تا 24 اکتبر 2024 (دوم تا سوم آبان) در چینگدائو، استان شاندونگ چین برگزار شود.
بر این اساس، وزیر نیرو پس از دعوت سازمان ملی انرژی چین به نمایندگی از جمهوری اسلامی ایران در اجلاس وزرای انرژی ابتکار یک کمربند یک راه شرکت می‌کند.
از جمله اهداف برگزاری این اجلاس می‌توان به تقویت همکاری در اتصال انرژی برای تنوع بیشترعرضه انرژی؛ پیشبرد همپوشانی انرژی‌های مختلف برای ایجاد تعادل در انتقال انرژی و امنیت انرژی؛ سرمایه‌گذاری و ساخت منابع انرژی بار پایه در زمینه‌گذار انرژی پاک؛ روند توسعه در فنآوری‌های جدید مانند ذخیره انرژی جدید (انرژی هیدروژن، فنآوری‎های پیشرفته انرژی هسته‌ای، جذب کربن، استفاده و ذخیره سازی (CCUS، و اکتشاف و توسعه غیر متعارف نفت و گاز)؛ کاربرد فنآوری‌های جدید مانند هوش مصنوعی و داده‌های وسيع در صنعت انرژی (چشم انداز دیجیتالی‌سازی انرژی و هوشمندی) و نیز استفاده بهتر از نقش تامین مالی سبز در ترویج همکاری انرژی سبز و نوآوری‌های تکنولوژیک اشاره کرد. 
سومین وزیران انرژی ابتکار یک کمربند یک راه به منظور تقویت ارتباطات و همکاری بین‌المللی، حفظ امنیت و ثبات انرژی جهانی، و پیشبرد گذار جهانی به انرژی پاک، NEA  برگزار خواهد شد.
این کنفرانس با موضوع نوآوری برای آینده مشترک انرژی، وزرای انرژی از کشورهای مختلف، سفیران خارجی مقيم در چین، روسای سازمان‌های بین‌المللی انرژی و نمایندگان ارشد از انرژی‌های پیشرو جهانی شرکت‌ها، موسسات مالی، موسسات تحقیقاتی و انجمن‌های صنعتی را گرد هم می آورد.